دوست عزیز، قبل از هر توصیهای، سه چیز را باید دقیق بدانیم چون بدون آنها هر جوابی حدس و گمان است: ولتاژ کل بسته باتری موتورتان (احتمالاً ۷۲ ولت است، چون شش باتری ۱۲ ولت دارید)، نحوه اتصال آنها (سری، موازی یا ترکیبی) و نوع موتور (AC یا DC). موتورهای برقی چینی که در ایران رایجاند، تقریباً همیشه از نوع موتور بدون جاروبک DC (BLDC) هستند و با کنترلر کار میکنند، نه با اینورتر معمولی. سیستمهای ۷۲ ولتی هم در مدلهای چینی کاملاً مرسوماند.
نکته مهم این است که باتری ۱۲ ولت ۷۴ آمپری که در ذهن دارید، باتری خودرویی (استارتی) است و برای موتور برقی ساخته نشده. باتری خودرو برای «جریان لحظهای بالا در مدت کوتاه» طراحی میشود، در حالی که موتور برقی به باتری با قابلیت دشارژ عمیق (Deep Cycle) و تأمین انرژی پیوسته نیاز دارد. اگر باتری خودرویی را در موتور برقی بگذارید، بعد از چند بار دشارژ کامل، صفحات داخلیاش آسیب میبینند و عمرش خیلی کوتاه میشود. از طرف دیگر، آوردن یک اینورتر و تبدیل ۱۲ ولت به ۲۲۰ ولت هم اصلاً با ساختار موتور برقی همخوانی ندارد؛ موتور برقی شما مستقیماً با DC کار میکند و اینورتر فقط تلفات و هزینه اضافه ایجاد میکند.
پس راهحل درست این است که باتریها را از نوع مناسب وسایل نقلیه برقی انتخاب کنید: یا همان باتریهای سرباسیدی سیلشده (SLA) مخصوص موتور برقی که ارزانترند و برای مصرف روزانه شهری جواب میدهند، یا باتریهای AGM/ژل که کمی گرانتر ولی بدون نیاز به سرویس و با عمر بیشتر هستند، یا اگر بودجهاش را دارید، باتری لیتیومی که سبکتر است و چند هزار چرخه شارژ-دشارژ را تحمل میکند. حتماً هر شش باتری را همزمان، همظرفیت و از یک برند تهیه کنید و از مخلوط کردن باتری نو و کهنه خودداری کنید، چون باعث افت شدید عملکرد و عمر کوتاه کل بسته میشود.